Kasten öldürme, Türk Ceza Kanunu’nun en ağır suçlarından biridir ve dosyanın ilk okunuşunda kast–taksir ayrımı, haksız tahrik ve meşru savunma iddiaları aynı masaya gelir. Deli Hukuk Bürosu’nda bu dosya türü, “olay ağır, o hâlde sonuç bellidir” diye kapatılmaz. Ağır olan olaydır; hukuki nitelendirme ayrı bir iştir.
TCK m.81 kasten öldürmeyi, m.82 nitelikli hâlleri, m.83 kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesini düzenler. Taksirle öldürme ise başka bir maddedir. Uygulamada bu ayrım, olay yerindeki bir cümleden, kamera kaydındaki birkaç saniyeden veya tanığın “itildi / düştü” tercihindan doğar. Otopsi raporu, olay yeri krokisi ve silah incelemesi, bu cümlelerin üzerine oturur.
Kast, olası kast ve taksir
Kast, neticeyi bilerek ve isteyerek gerçekleştirmektir. Olası kast, neticenin öngörülüp “olursa olsun” denmesidir. Bilinçli taksirde netice öngörülür ama istenmez. Bu üç hâl, aynı olayın üç farklı hikâyesi gibi durur; mahkeme hangisini seçerse hüküm değişir. Savunma, bu seçimi iddianamenin ezberinden koparıp delile bağlar.
Nitelikli hâller ayrı bir katmandır. Tasarlama, canavarca his, yangın, üstsoy–altsoy, çocuk veya beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı işleme gibi sebepler, dosyada “ekstra ağırlık” diye geçiştirilmez. Her nitelikli hâl, kendi unsuruyla ispatlanır. Unsur yoksa nitelikli hâl de yoktur.
Haksız tahrik ve meşru savunma
Haksız tahrik, suçu yok etmez; cezadan indirim sebebidir. Tahrikin “haksız fiil” olması, haksızlığın ağırlığı ve failin o anda duyduğu elem veya öfke, beyanlarla değil olayın akışıyla kurulur. “Kavga vardı, o hâlde tahrik vardır” cümlesi dosyada işlemez. Kim kime ne yaptı, hangi sırayla yaptı: bu sıra, tanık ve kamera ile yeniden dizilir.
Meşru savunma, haksız saldırıyı defetmek için orantılı kuvvet kullanmaktır. Saldırının o anda mevcut olup olmadığı, kaçma imkânı, kullanılan aracın niteliği ve neticenin sınırı tartışılır. Meşru savunmanın sınırının aşılması da ayrı bir hükümdür. Bu iddia, duruşmada ilk kez söylenmez; soruşturma evresinde, mümkünse gözaltı ve ifade sırasında dosyaya işler.
Delil ve bilirkişi
Otopsi, ölüm sebebini ve yaraların niteliğini anlatır. Savunma, raporu “kabul / red” diye imzalamaz. Atış mesafesi, yara yönü, alkol ve toksikoloji, olay yerindeki izler: bunlar raporda durur veya durmaz. Durmuyorsa ek soru yazılır. Balistik ve parmak izi için de aynı kural geçerlidir.
İletişimin tespiti ve HTS kayıtları, kasten öldürme dosyalarında sıkça gelir. Kayıt, konuşmanın bağlamını vermez. Kim kiminle, hangi saatte, olay yerinden ne kadar uzakta konuşmuş: bu tablo, iddianamenin kurduğu hikâyeyle çelişebilir. Çelişki, duruşmada sözle geçiştirilmez; yazılı beyana işlenir.
İstanbul’da yargılama
Kasten öldürme, ağır ceza avukatı işidir. İstanbul’da dosya, suçun işlendiği yere göre ilgili ağır ceza mahkemesine gider. Bahçelievler ve Bakırköy hattı kural olarak Bakırköy Adliyesi’ndedir. Avukat Erol Deli, dosyayı ceza hukuku çalışmasının parçası olarak baştan sona takip eder. Hükümden sonra infaz hukuku da aynı evrakla yürür.
İştirak iddiası, olay yerinde bulunan herkesi fail yapmaz. Azmettiren, yardım eden ve neticeyi birlikte gerçekleştiren ayrılır. “Oradaydı” cümlesi, kasten öldürmenin unsurunu doldurmaz. Bu ayrım, iddianamenin ezberinden koparılıp delile bağlanır.
Olay yeri krokisi ile tanıkların durduğu yer çelişiyorsa, bu çelişki celse içinde kaybolmasın diye esas hakkında beyana yazılır. Keşif talebi, “merak” için değil, krokideki boşluğu doldurmak için istenir. İstenmeyen keşif, sonradan “keşke” diye duruşma tutanağına girmez.
Bu dosyalarda aile, “ne olacağını” net bir cümle ister. Net cümle, çoğu zaman yoktur. Olan şey şudur: delil durumu ortaya konur, savunma seçenekleri sıralanır, hangisinin dosyada karşılığı olduğu söylenir. Karşılığı olmayan seçenek vaat edilmez. Deli Hukuk Bürosu’nda bu konuşma, randevuda ve dosya üzerinden yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kasten öldürme ile taksirle öldürme farkı nedir?
Kastte netice bilinerek istenir veya olası kastte göze alınır. Taksirde netice istenmez; dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık söz konusudur. Ayrım, olayın akışı ve delille kurulur.
Haksız tahrik suçu ortadan kaldırır mı?
Kaldırmaz. Cezadan indirim sebebidir. Tahrikin varlığı ve ağırlığı somut olayda tartışılır.
Meşru savunma nasıl ileri sürülür?
Haksız saldırının varlığı, savunmanın zorunluluğu ve orantı unsurları delille gösterilir. İdeal olan, bu iddianın soruşturma evresinde dosyaya işlemesidir.
Otopsi raporu kesin delil midir?
Rapor önemlidir ancak yöntemi ve kapsamı tartışılabilir. Eksik hususlar için ek soru veya yeni inceleme talep edilebilir.
Nitelikli kasten öldürme ne demektir?
TCK m.82’deki tasarlama, canavarca his, belirli yakınlara karşı işleme gibi hâllerdir. Her hâlin kendi unsuru ispatlanmalıdır.